Stukje Skåne
Forum
Steden

Geschiedenis

Schild van SkåneDe provincie Skåne behoorde in de 11e eeuw tot 'Skåneland'. Skåneland is de historische benaming van Skåne, Blekinge en Halland welke een belangrijke rol speelde in de geschiedenis van Zweden, Skåneland maakte ooit deel uit van Denemarken. Het werd voorgoed afgestaan aan Zweden bij het tekenen van de Vrede van Roskilde (1658). De juiste benaming voor Skåneland is Skånelandskapen, vertaal naar de Provincies van Skåne; soms worden de Latijnse namen terra Scania of terra Scaniæ gebruikt.

Skåneland bestond dus uit de provincies Skåne, Halland, en Blekinge. Het grenst aan de provincies Västergötland en Småland.

Het begin

Terra Scaniæ is de Latijnse naam die in de middeleeuwen gebruikt werd om alle oostelijke delen van Denemarken te benomen. In die tijd scheidde dichte bossen en drassige bodems de zuidelijke provincies van de noordelijke provincies. Daarom was het voor de Denen logisch om daar de landsgrens te trekken van Skåneland, ze hadden geen zin om door de bossen te trekken, dus hield hun land daar op. Skåne werd toen gezien als het rijkste en meest belangrijke deel van Denemarken. Vanaf 1104 had de Deense aartsbisschop zijn onderkomen in Lund, en ook hier was de eerste Deense universiteit gesticht, de Academie van Lund (1425-1535).

Van Kalmar Unie tot het verlies van de Denen

Aan het einde van de 14e eeuw was de Finse kust onder bewaking van de Zweden, maar Denemarken had de meeste macht van alle Scandinavische staten. Daarom, toen de Kalmar Unie werd gevormd in 1397 (Zweden, Noorwegen en Denemarken als 1 koninkrijk), werd deze bestuurd vanuit Kopenhagen. Kalmar lag in die tijd tegen de Deense grens aan, vandaar dat daar de samenwerking getekend werd. Rond 1471 werd Zweden het Deense bevel zat en kwamen ze in opstand, onder leiding van de familie Sture. Toen in 1503 Sten Sture (de oudste van de familie Sture) overleed, was de Zweedse onafhankelijkheid van Denemarken een feit. Denemarken had toen nog wel Skåneland in handen.

Rond 1600 (bijna 100 jaar na de Zweedse onafhankelijkheid) had Denemarken nog steeds Skåne, Blekinge en Halland in handen. Skåneland werd een slachtveld voor heftige veldslagen, zeker in de 16e en 17e eeuw, toen Denemarken en Zweden vochten om toegang tot de westerse handel. Deense historici omschrijven deze periode als oneindig agressieve Zweden die altijd in oorlog waren, terwijl de Zweedse historici schrijven over de glorieuze tijden voor Zweden.

Tijdens het uit elkaar vallen van de Kalmer Unie vochten Denemarken en Zweden 11 keer in Skåneland: 1563-70, 1611-1613, 1644-1645, 1657-1658; 1659-1661, 1674-1678, 1700, 1710-1721, 1788, 1808-1809, en 1814. De meest opvallende periodes van oorlog voor Skåneland waren tijdens de Noordelijke Zeven Jarige Oorlog (1563-1570), de Dertig Jarige Oorlog (1618-1648) en de Noordelijke Oorlog (1655-1658).

  • Tijdens de Zeven Jarige Oorlog, werden aanvallen op Zweden uitgevoerd vanuit Deens Halland in 1563, en Zweedse tegenaanvallen werden gevoerd tegen Deense provincies Halland en Skåne in 1565 en 1569. In 1570 werd er eindelijk vrede getekend toen de Zweedse koning zijn claims terugtrok om Skåne Halland en Blekinge terug te geven, terwijl de Denen hun claims introkken om heel Zweden te veroveren.
  • Tijdens de Dertig Jarige Oorlog werd er hevig gevochten in het Deense Skåne, Halland en Blekinge. Bij de Vrede van Brömsebro (1645) gaf Denemarken de Noorse provincies Jämtland en Härjedalen terug, en daarbij kwam nog eens dat Zweden voor 30 jaar de baas mocht zijn over Halland.
  • Tijdens de als Noordelijke Oorlog (1655-1658) omschreven oorlog, probeerde Denemarken te macht over Halland weer terug te krijgen, maar dit liep uit op een nederlaag voor Denemarken en een overwinning voor Zweden. Door deze nederlaag, werd in de Vrede van Roskilde getekend waarin stond dat Denemarken de provincies Skåne, Blekinge en Halland terug zou geven aan Zweden (wat ze ook echt deden).

Hereniging met Zweden

Door het tekenen van de Vrede van Roskilde in 1658, werd Skåneland weer van Zweden. Dus werden ze gedwongen om de Zweedse gebruiken en wetten over te nemen. Zweeds werd de officiële taal in de Kerkelijke liturgie en scholen. Boeken in het Deens waren verboden, en alle politieke machthebbers en priesters moesten van Zweedse afkomst zijn. Om onderwijs in de Zweedse taal te bevorderen werd de Universiteit van Lund in 1667 geopend (de Deense universiteit van Lund bestond niet meer), en mochten inwoners van Skåne tot in de 19e eeuw (!) niet studeren op de Universiteit van Kopenhagen.

De bevolking was toch niet helemaal blij met de Zweedse hervorming, en er zijn dus nog wat verzetten van burgers geweest tegen de Zweden. De laatste verzetten vonden plaats in het begin van de 19e eeuw, maar toen was de regio al zo geïntegreerd dat, aan het eind van de eeuw, Skåneland als 'volledig aangepast aan de Zweedse gebruiken en historie' mocht worden beschouwd.

De hervorming van eeuwen oude gebruiken naar het Zweedse model verliep niet geheel vlekkeloos. De eerste 50 jaar van de hervorming, werd de bevolking keihard behandeld, maar later ging het al een stuk soepeler. Denemarken deed nog een aantal pogingen om Skåneland terug te veroveren, ze hadden al bijna heel Skåneland te pakken, maar toen kwam het Zweedse leger daarna is Denemarken nooit meer terug gekomen om Skåneland te veroveren.

Historie in het heden

De historie van Skåneland werd voor een lange tijd niet in scholen verteld, in plaats van de Skåneland historie werd de Zweedse historie verteld, en de historie van Skåneland voor 1658 werd niet verteld. Een beweging in de late 19e eeuw vond echter dat het belangrijk was dat de historie en cultuur van Skåneland werd overgebracht op jongere generaties. Dit resulteerde in het uitgeven van enkele boeken over de Skånse historie.

Nog tot vandaag de dag word gediscussieerd of de kinderen uit Skåne de lokale Deense historie, of de Zweedse historie moeten leren.

Modern Skaneland

De term Skåneland komt eigenlijk alleen voor in de historieboeken, maar de term wordt ook nog gebruikt door regionalisten (mensen die heel veel van hun regio houden) die vinden dat de unieke culturele eigenschappen van de regio moeten worden benadrukt. De term Skånelandskap is van historisch belang als een algemene naam voor de Zweedse gebieden die tot Denemarken behoorde, maar de term wordt niet meer gebruikt door moderne historici of binnen de overheid.