Onderwijs

Onderwijs in Zweden is gratis, vanaf de basisschool tot en met de universiteit. Dat is een duidelijk kenmerk van het socialistisch denkbeeld dat Zweden heeft. Indirect betaal je natuurlijk wel voor het onderwijs, ongeveer 5% van het belastinggeld wordt aan onderwijs uitgegeven.

Kinderopvang

Omdat de meeste Zweedse ouders werken, wordt er erg veel aandacht besteed aan kinderopvang. De gemeentes hebben een zeer uitgebreid kinderopvang netwerk. Er worden hoge normen gehanteerd en de klassen zijn niet al te groot. De kinderopvang wordt gedeeltelijk door de overheid betaald, de ouders betalen ook een deel mee. Als je besluit om geen gebruik te maken van de gemeentelijke kinderopvang, dan kom je in aanmerking voor een toelage van maximaal SEK 2000 per maand. Deze toelage mag je aan andere vormen van kinderopvang besteden.

Kinderopvang is in de volgende vormen beschikbaar:

• Kinderdagverblijf voor kinderen van een tot zes jaar waarvan de ouders werken. Sommige kinderdagverblijven functioneren ook als BSO (buitenschoolse opvang)
• Kinderverzorgsters in dienst van de gemeente vangen kinderen van één tot twaalf jaar bij hen thuis op.
• Buitenschoolse opvang, voor kinderen van zeven tot twaalf jaar.
• De openbare kleuterschool om kinderen voor te bereiden op de basisschool.

Basisschool

Op de Zweedse basisschool (grundskola) zijn kinderen van 7 tot 16 jaar welkom. Als je het wenst, kun je je kind laten inschrijven op zesjarige leeftijd. Je kind volgt dan een half jaar een soort voorbereidend onderwijs op wat komen gaat. De scholen stellen bepaalde eindtermen die bereikt moeten zijn aan het eind van het vijfde en negende schooljaar. De leerlingen krijgen minimaal 6665 uur les op de negen jaar durende basisschool. Een schooljaar is in twee semesters verdeeld.

Alle kinderen die in Zweden wonen zijn verplicht om onderwijs te volgen. Kinderen tussen de 7 en 16 jaar hebben recht op onderwijs in het openbare onderwijsstelsel.

Lesgeld
Het basisonderwijs is, zoals eerder vermeld, helemaal gratis. Ook het onderwijs in het voorbereidende jaar, voor kinderen vanaf 6 jaar, is gratis. De gemeenten moeten de leerlingen voorzien van het nodige lesmateriaal, maar ook van schoolvervoer. Ook worden er gratis maaltijden aangeboden. De leerlingen verliezen het recht op vervoer wanneer zij kiezen voor een andere school dan die van de gemeente waarin zij wonen.

Talen
Engels is de eerste verplichte vreemde taal. De meeste scholen beginnen al met Engelse les in groep 3. De leerlingen moeten daarnaast nog een tweede vreemde taal kiezen: Duits, Frans of Spaans.

Rapport
Sinds 1995 moeten de leerlingen aan bepaalde doelstellingen voldoen om de basisschool af te sluiten. Vanaf het achtste schooljaar worden rapporten geschreven waarop 'Godkänd', 'Väl godkänd' of 'Mycket väl godkänd' staat. Voldoende, Goed of uitstekend. Als de leerling de doelstellingen al voor het einde van het negende schooljaar bereikt heeft, krijgt deze het rapport eerder.

Kinderbijslag
Naast het gratis onderwijs hebben alle kinderen recht op kinderbijslag tot en met het eerste kwartaal van het jaar dat zij 16 worden. Daarna wordt een studiebeurs toegekend.

Middelbaar onderwijs

In het middelbaar onderwijs (gymnasieskola) zijn leerlingen van 16 tot 19 welkom. Het middelbaar onderwijs wordt vaak door de gemeente georganiseerd, soms ook door particuliere organisaties.

Het middelbaar onderwijs is gebaseerd op 16 nationale programma's. Alle programma's bevatten dezelfde acht hoofdvakken. Daarnaast worden een aantal bijzondere vakken gegeven.

Als de leerling het basisschool traject heeft afgelegd, heeft deze automatisch recht op het middelbaar onderwijs.

Talen
Er wordt veel tijd gestoken in het onderwijzen van de Zweedse en Engelse taal. Kinderen van migranten kunnen Zweeds als tweede taal kiezen.

Rapport
Het einddiploma bevat de tussen rapporten van de verschillende vakken die de leerling in het middelbaar onderwijs gevolgd heeft. Alle driejarige programma's geven toegang tot studies aan een hogeschool of universiteit. Het natuurwetenschappelijk programma en het sociaal-wetenschappelijk programma bieden tevens bijzondere toegangsmogelijkheden.

Studiebeurs
Naast de algemene studiebeurs voor leerlingen in het middelbaar onderwijs is er ook een extra studiebeurs voor bepaalde behoeften, zoals geld voor een kostschool. De gemeente is verantwoordelijk voor vervoer naar de school, en in bepaalde gevallen moet de gemeente zorgen voor de kostschool. Als het gekozen programma niet wordt aangeboden in de gemeente waar de leerling woont, dan moet de gemeente waar dit programma wel aangeboden wordt voor de kosten opdraaien.